Raadsvergadering oktober Begroting 2006

Geachte vz,

VERGRIJZING.
Laat ik meteen met het onderwerp beginnen waar verschillende partijen heel somber tegenaan kijken. nl de vergrijzing in een van de dichts bevolkte landen van de wereld. Ik zou jullie het volgende willen meegeven
De levensverwachting van de mensen zal de komende jaren nog met zo'n twee jaar toenemen, en dat is in feite een teken van welvaart. En door de welvaart hebben we bewust voor kleinere gezinnen gekozen.
Meer ouderen betekent niet dat jongeren uit het straatbeeld verdwijnen of dat het vrijthof vol rollators staat. Een afnemende druk op ruimte, verkeer, natuur en milieu zijn positieve ontwikkelingen van de vergrijzing, maar ook een afname van criminaliteit en vandalisme. Want ouderen neigen er minder snel toe om geweld te plegen, tasjes te roven of bushokjes aan diggelen te trappen.
Als vergrijzing puur als een financiëel probleem beschouwd wordt dan stelt de Raad van Economische Adviseurs dat de vergrijzing kostenvoordelen met zich mee brengt. Uitgaande van iets hogere rendementen over de pensioenvermogens, bestaat het financiële probleem vrijwel niet. In perspectief bezien: het particulier vermogen in pensioenreserves, eigen huizen en aandelen/spaarrekeningen bedraagt nu al tweeduizend miljard euro. Nederland is steenrijk. Waar heb je het dan over?''
Het Centraal planbureau-rapport stelt dat de welvaartsgroei onverdroten doorgaat, ondanks de zo verfoeide vergrijzing. De gemiddelde Nederlander gaat er tot 2040 30 tot 120 % op vooruit. AOW en zorgkosten kunnen hier grotendeels mee worden opgevangen.
Wim Derks onderzoeker arbeidsmarkt en demografie van de Universiteit Maastricht merkt op dat hele generaties jongeren - mits goed opgeleid - zich straks geen zorgen hoeven te maken over werk of inkomen, hij voorziet een bijna volledige jeugdwerkgelegenheid met alle positieve gevolgen.
Onwenselijk is het dus om twee generaties tegen elkaar uit te spelen. In deze maatschappij ben je ondanks onze hoge levensverwachting al vroeg oud. Jongere op de arbeidsmarkt ben je tegenwoordig maar tot je 23e,
Zolang we blijven vasthouden aan synoniemen “ jong en dynamisch en ouderen en behoudend”, doen we de maatschappij te kort, want vaak neemt de deskundigheid en productiviteit in bepaalde beroepsgroepen juist toe met het klimmen der jaren. Het is dan ook schadelijk om “ouderen” van de arbeidsmarkt uit te sluiten.
.Nu we voorlopig niet meer groeien ervaren we dat als een probleem omdat we zo gewend zijn in termen van absolute groei te denken. Afgezien van het feit dat de daling zich over een tijd weer stabiliseert, dienen we ons af te vragen wat het uiteindelijke doel is dat we nastreven en dat is het behartigen van het belang van de burgers in een vitale stad. Een positievere benadering is dus gewenst: dus uitgaan van een halfvolle beker ipv een half lege.

LOKALE LASTENVERZWARING
Het is een politieke keuze dat u de kwijtschelding van afval en rioolbelasting, ondanks de belofte in het bestuursaccoord wilt afwentelen op de burgers. De discussie hierover loopt al een hele tijd, maar alternatieven worden niet aangedragen door het college.
Mijn voorstel zou zijn om de kwijtschelding OZB van 1 m die niet heeft hoeven plaats te vinden, en de mogelijke verkoop van de panden van het Spaans Gouvernement aan de Elisabeth l. Strouven Stichting in te zetten voor de vermindering van de lastenverzwaring. Dan maakt u tenminste een gebaar van welwillendheid om uw belofte in het bestuursakkoord in te willigen. Graag zou ik willen vernemen of het college welwillend tegenover staat.
(kwijtschelding aan de minima dient uit de bijz. bijstand te komen)
De halvering van de weerstandsreserve en de risico inventarisatie, maken dringend maatregelen noodzakelijk om de weerstandsreserve aan te vullen, dit blijft een punt van zorg. In de begroting draagt het college geen oplossingen aan voor dit vraagstuk. Zoals ik bij de kaderbrief voorstelde, is het een optie om eventuele meevallers eerst aan te wenden voor de aanvulling van de weerstandsreserve en het vruchtboomfonds.

TERUGDRINGEN VAN DE WERKLOOSHEID
Het ambitieniveau van Maastricht bestaat op papier uit het creëren van 4000 banen. Of de Maastrichtse werkloze hiervan profiteert is nog maar de vraag. Het college heeft de impuls voor de werkgelegenheid teruggebracht van een schamele 5 ton, naar 3 ton. En dat wordt enkel ingezet op startersprogramma's en convenant Betha-techniek, een heel specifieke doelgroep.
De huidige aanpak van de werkloosheid komt nog altijd niet uit de verf komt. Zelfs bij de banengroei door de aantrekkende economie, vissen de uitkeringsgerechtigden van Maastricht massaal achter het net. In het W-deel van de bijstand is voor omscholing veel geld tekort, en het had nu eens zoden aan de dijk gezet indien u hier meer ambitie had getoond door juist hier extra geld ter beschikking te stellen. Maar u volstaat slechts met een verwijzing naar de reguliere middelen die schaars zijn. De ambitie is op dit vlak is dus minimaal.
De raad heeft er destijds hard op gehamerd dat er veel geld wordt verspild aan dure reintegratietrajecten die niets opleverden.Tegenwoordig worden zo'n bureau pas betaald bij een succesvolle bemiddeling. Toch speelt het draaideureffect nog altijd volop, velen belanden weer in de bijstand, omdat er te weinig op scholing wordt ingezet.
De klachten over de inspanningen van de reintegratiebureau's blijven. Reintegratiebureaus zouden in beroepssectoren opgedeeld moeten worden en aanverwante banen in hun portefeuille moeten hebben om te koppelen aan werkzoekenden die bij hen een bemiddelingstraject lopen. Een reïntegratietraject werkt pas als er maatwerk wordt geleverd, bv in de vorm van scholing en er daadwerkelijk een baan voorhande is.
De Mosa gaat 100 banen creëren, goed voor de werkgelegenheid. In dat kader zou het wenselijk zijn als de wethouder nauwere banden met het bedrijfsleven zou onderhouden. Echter bij de Mosa hebben ze niemand gezien van het stadsbestuur. “toen het slecht ging met de Mosa, hebben we hier niemand gezien en nu het goed gaat ook niet”. Dat vonden ze jammer, maar ze constateerden wel een consistentie in de houding van het stadsbestuur. Kortom een bezoek van u aan de Mosa was meer te prefereren in plaats van een reisje naar de salon del gusto in Turijn. Het zal ongetwijfeld lekker zijn maar, wat heeft het bezoek aan een gastronomische beurs met terugdringen van de werkloosheid te maken?
Tijdens de commissie SEZ had wethouder Winands het niet beter kunnen zeggen: Het is toch van de gekke dat wij hier Portugezen naar toe moeten halen om onze straten te maken, en Polen moeten inzetten om onze projecten te bouwen, alsof we onze werklozen hier niets meer kunnen bijbrengen. Wethouder, u raakt daarmee de kern van het probleem. Want waar zit de crux nu eigenlijk? Staan we toe dat de mensen niet willen werken of lukt het de ambtenaar niet om de werkloze te koppelen aan een baan of wordt de werkloze de nodige scholing niet aangeboden ? Een doelmatigheid en doeltreffendheidsonderzoek zou hier aan te raden zijn om te kijken waar het probleem nu precies zit.
Met 7.500 Maastrichtse werklozen moet de gemeente toch in staat zijn om te anticiperen middels opleidingen om die 100 banen in te kunnen vullen. Blijven we de ambitie op dezelfde lijn voortzetten dan zie ik bij dit probleem geen verbetering optreden.
Ik had het toen straks over betrokkenheid maar die mag ook van de scholen getoond worden. Pedro Rademacher van de Limburger kwam met een treffend voorbeeld. Het ging over een gepland debat tussen bouwbedrijven die kampen met een personeelstekort en VMBO's. De VMBO's zagen er geen nut in om in gesprek te gaan met deze potentiele werkgevers van hun leerlingen, over de onvoldoende doorstroom van jongeren naar de bouw. Echter een Belgische vergelijkbare opleiding troostte zich wel die moeite.
Het is dus ook een kwestie van mentaliteit, en daar mag ook best eens aan gesleuteld worden. Want als de betrokkenheid van een school niet verder gaat dan het lesgeven, als er niet meer ambitie bij uitvoeringsorganen zit, dan het aanwijzen van een reintegratiebedrijf, als de werkzoekende niet meer ambitie heeft om aan de slag te gaan en als laatste als de werkgever niet bereid is te investeren in personeel, dan blijven heel veel mensen langs de kant staan.
twee korte opmerkingen over de visie bedrijfsterreinen.
T.a.v. Beatrixhaven, zou het wenselijk zijn in het bestemmingsplan op te nemen dat dit een bedrijfsterrein is voor de zware cathegorie is, zo garanderen we de werkgelegenheid in die tak en natuurlijk moeten we die cofinanciering rondkrijgen voor de broodnodige revitalisering van de bedrijfstereinen. Zij zijn een vistekaartje voor de industriële werkgelegenheid. Dan de 1e fase van het Belvedèreterrein. Hoe gaat u om met de bedrijven die nu aan de beurt zijn om plaats te maken. Hoeveel bestaande bedrijven bevinden zich er nog, en is er een oplossing om de werkgelegenheid van die bedrijven te behouden?

ZWEMBAD DOUSBERG
Zo langzamerhand wordt dit onderwerp een phantoombeeld. Met de laatste motie die ik indiende en die u overnam kregen we de belofte dat u terug zou keren met de onderhandelingsresultaten over het privézwembad en de evt. rechten die u voor de omliggende bevolking uit zou onderhandelen. Als het onderhandelingsresultaat te mager was dan hadden wij nog niet de deur dichtgegooid voor een ander zwembad in West, dat was de opzet van de motie. Immers twee zwembaden, een in Oost en een in West heeft in het bestuursaccoord en in menig partijprogramma gestaan. Openbare toegankelijkheid en sociale tarieven, dat wil elke partij. Dus wethouder: hoe luiden de onderhandelingsresultaten met bpf? Wij blijven vasthouden aan ons standpunt dat een zwembad in West onontbeerlijk is.

KOOPZONDAGEN
De discussie omtrent de winkelopeningstijden, die we de vorige periode zijn gestart dient weer te worden opgepakt. Deregulering dient in deze periode gestalte te krijgen. Echter voorwaarden voor een goede basis vereist maatregelen. Er dient snel een oplossing te komen, de grootste problemen van de stad nl: betere bereikbaarheid, beter bewegwijzering en het parkeerprobleem. Het € 1 euro buskaartje dient er te komen voor de topdagen, op de vvv-site dient een plattegrond te komen met parkeergarages, zodat de bezoeker geen rondjes meer hoeft te rijden. Als doseerlichten zoveel weerstand oplevert van bewoners en ondernemers dan dienen we de voorgestelde proef aan te durven om ze een tijdje uit te zetten. Een ander probleem is de slinkende Diversiteit in het winkelaanbod, het uitsterven van de speciaalzaken, via een ppsconstructie zou die problematiek serieus kunnen worden opgepakt.

CULTUUR
Maastricht investeert in cultuur, een onderscheidend streven. Maar laat die drang naar cultuur niet doorslaan tot drempelverhogende doelen; u stelt voor te investeren in het Ainsi-gebouw waar vervolgens instellingen weigeren naar te verhuizen. Onbegrijpelijk voor de burger om te zien hoe financiën worden ingezet; terwijl een bibliotheek dependance daarentegen de deuren zou moeten sluiten. Het wordt eindelijk tijd om de rug recht te houden en de subsidie relaties onder de loep te nemen..
Cultuur is ook een goed museumbeleid. De afdeling cultuur is niet bepaald pro-museum. Maar dat wil nog niet zeggen dat de Maastrichtse bevolking en onze bezoekers deze mening delen. Niet iedereen is aangetrokken tot de kunstvormen die nu prioriteit hebben.
U stelt nu weer voor om het Natuurhistorisch museum bij het Centre Céramique onder te brengen, dat heeft u helaas ook al met de archeologie gedaan, en de ruimte doet totaal geen recht doet aan de collectie, o.a. omdat ze te klein is. Bevreemdend is dan het voorstel om het NHM ook nog opgevouwen in onder te brengen. Het is niet verstandig om musea voor het tekort van CC te laten opdraaien. Vele Maastrichtenaren zou u voor het hoofd stoten door het NHM uit haar karakteristieke en sfeervolle gebouw te halen, nog daargelaten wat u met de mooi en zorgvuldig samengestelde collectie zou gaan doen.
De Elisabeth Strouven stichting wil graag de panden van het Sp.G. van de gemeente overnemen, consensus over de taxatieprijs is er al. De panden hebben praktisch geen boekwaarde meer, dus verkoop betekent voor de gemeente pure winst en deze zou een bijdrage kunnen leveren aan vermindering van de lastenverzwaring. Het is dus verstandig om deze panden over te dragen aan de Stichting, zo kan ook dit museum van haar bestaan verzekerd blijven. Hetzelfde zou met het pand aan het Bosquetplein dienen te gebeuren.
Onlangs heeft u de hoofdwacht gekocht, een goed idee zou zijn om er een historisch museum van Maastricht in te maken, en dat aan het Sp. G. en de Schatkamer van de St.Servaas te koppelen. Dan hadden we toch nog een museumbeleid. Dan wil ik u niet onthouden dat het Ministerie musea koestert: in de nota “Bewaren om te bewegen” geeft ze de meerwaarde van musea aan door te stellen dat musea helpen mensen respect te ontwikkelen en hun blikveld te verruimen. Ik vraag me af of Maastricht zich aan die visie mag onttrekken?

ARMOEDE
Ook in Maastricht is er helaas veel armoede en we moeten er op toezien dat mensen een bestaansminimum hebben, kunnen participeren aan de maatschappij.
Het groeiend aantal huisuitzettingen baart zorgen en er is onmiskenbaar een groep mensen waarvoor een vangnet voor het leven onontbeerlijk is. Het College heeft er dus een stevige klus aan om het armoedebeleid in die komende jaren gestalte te geven. Voostellen van het College dienen dan ook niet lang op zich te laten wachten.

WIJKAGENT
Burgers worden vaak verwezen naar de wijkagent als er iets aan de hand is in hun buurt. Echter de wijkagent is slechts een deeltijdagent, omdat hij meerdere taken heeft en dus vaak weggeroepen wordt of op het politiebureau zit en vanwege het feit dat hij meerdere wijken heeft. Dat is onvoldoende nu de problematiek in de wijken steeds meer toeneemt. Er worden nog eens 150 agenten extra verdeeld over de regio Z-Limburg en ik verzoek de burgemeester dan ook met klem te zorgen dat er meer agenten worden ingezet in de wijken en meer blauw op straat.